educatief materiaal Lissitzky+
Informatie voor docenten
Geachte docenten,
Op deze pagina vindt u alle informatie over de mogelijkheden voor het Voortgezet Onderwijs in verband met de tentoonstelling Lissitzky + Deel 1: Overwinning op de Zon. Aangezien deze tentoonstelling een heel schooljaar te zien is in het museum, heeft u uitvoerig de gelegenheid om een bezoek voor te bereiden. Deze tentoonstelling biedt vele aanknopingspunten bij het lesmateriaal dat in verschillende vakken in het Voortgezet Onderwijs in Nederland behandeld wordt. Het zou in dat opzicht zelfs een vakoverstijgende tentoonstelling genoemd kunnen worden. Veel aandacht is in het project besteed aan de sociaal maatschappelijke context waarin de kunstwerken ontstaan zijn: de jaren vlak voor en na de Russische Revolutie. Naast beeldende kunst, architectuur en design komen ook de andere vormen van kunst uit die tijd komen aan bod: theater, poëzie en muziek. Al met al biedt dit natuurlijk mogelijkheden voor aansluiting bij vakken als maatschappijleer, geschiedenis, literatuur, muziek en beeldende kunst.
Graag stellen we in overleg met u een museumles voor uw leerlingen samen die deze tentoonstelling zo goed mogelijk doet aansluiten bij de stof die u behandelt. Onze museumdocenten kunnen aan de hand van uw wensen meer of minder aandacht aan het ene of andere aspect van de tentoonstelling besteden. Hier vindt u alle informatie over de mogelijkheden en kosten. Maar voor het geval een museumles voor u om de een of andere reden niet mogelijk is, hebben we alvast wat materiaal ontwikkeld om leerlingen zelf aan de gang te laten tijdens een museumbezoek. Het kan zijn dat u dat educatieve materiaal wilt aanpassen, bijvoorbeeld door bepaalde opdrachten weg te laten of toe te voegen. Dat kan natuurlijk; er zit geen copyright op. Een overzicht van het materiaal voor leerlingen vindt u hieronder.
Tot slot hebben we voor u als docent een powerpoint presentatie (zie onderstaand) gemaakt waarin al het materiaal dat in de tentoonstelling te zien is – kunstwerken en historische documentatie – is opgenomen. Afhankelijk van de lesstof die u behandelt kunt u hier natuurlijk afbeeldingen uit verwijderen en andere toevoegen. Ook hiervoor geldt dat dit materiaal vrij van copyright is zolang het voor puur educatieve doeleinden wordt gebruikt.
We hopen dat deze tentoonstelling en de informatie die we erbij hebben ontwikkeld u zal aanzetten tot een bezoek met uw leerlingen. Het werk van Lissitzky en deze eerste context die we eraan gegeven hebben, is uitdrukkelijk bedoeld om mensen aan te sporen tot het vinden van nieuwe mogelijkheden en oplossingen. Het is een tentoonstelling om iets mee te doen, om mee aan de gang te gaan. En die bereidheid is in onze tijd nog evenzeer nodig is als vlak na de Russische Revolutie!
Powerpoint presentatie rondom de tentoonstelling
Hier vindt u een Powerpoint Presentatie met alle benodigde informatie over de tentoonstelling Overwinning op de Zon. Deze presentatie kan zowel u als uw leerlingen voorbereiden op een bezoek aan de tentoonstelling Lissitzky + Overwinning op de Zon. In deze presentatie vindt u vrijwel alle werken uit de tentoonstelling op volgorde van zaal, foto's van de tentoonstelling en historisch materiaal gerelateerd aan de informatiepanelen.
Voor aanvullende informatie over de kunstenaar El Lissitzky verwijzen wij u graag door naar onze educatieve site, El Lissitzky: Monumenten voor de Toekomst, die wij in samenwerking met het Getty research institute hebben samengesteld.
Lesmateriaal voor docenten in het Voortgezet Onderwijs
Om uw leerlingen voor te bereiden op de tentoonstelling bieden wij onderstaand een aantal lesbrieven in PDF vorm aan. Deze lesbrieven kunnen als richtlijn en inspiratiebron gebruikt worden, maar kunnen ook letterlijk gebruikt worden als les. Van alle lesbrieven is een versie voor de docent en een versie voor de leerlingen gemaakt, de docenten versie bevat aantekeningen en tips voor de docent.
De lesbrieven zijn gewijd aan thema's rondom de kunstenaar El Lissitzky en zijn op de volgende vakken gericht; Geschiedenis, Tekenen, Handvaardigheid, Drama, Maatschappijleer en Nederlands. Natuurlijk zijn er nog veel meer vakken en thema's mogelijk, we hopen dus dat dit lesmateriaal u inspireert om zelf met dit onderwerp aan de slag te gaan.
Lesbrief Geschiedenis: Deze les betreft de periode 1894-1939. Voor deze opdracht moet u ook de bijpassende politieke tijdlijn met alle belangrijke politieke gebeurtenissen uit deze tijd openen. Naast deze politieke tijdlijn bieden we ook een tijdlijn met zowel politieke als artistieke gebeurtenissen.
Lesbrief Drama en Handvaardigheid: De leerlingen gaan binnen deze opdracht aan de slag gaan met de theatertekst van de opera Overwinning op de Zon. Hiervoor moet u ook de theatertekst openen.
Lesbrief Maatschappijleer: Deze les heeft als thema Utopia, de leerlingen gaan hun eigen Utopia beeldend en schriftelijk beschrijven.
Lesbrief Maatschappijleer en Tekenen: De leerlingen gaan een eigen Propaganda poster ontwerpen, waarbij ze kiezen voor een bepaald politiek standpunt.
Lesbrief Nederlands en Tekenen: Deze opdracht gaat over de thema's Zaum poëzie (onzin poëzie) en Visuele poëzie. De leerlingen gaan een eigen Zaum gedicht schrijven en deze visueel vormgeven in de tekenlessen.
Rechts bovenaan deze pagina vindt u interessante filmpjes die u kunnen helpen bij de uitleg van de verschillende thema's in de lesbrieven. Deze vindt u ook door naar de Lissitzky afspeellijst van het Van Abbemuseum op het YouTube kanaal te gaan.
Informatie voor leerlingen
Welkom op deze Lissitzky + pagina!
Hoe ben je hier terechtgekomen? Moest je informatie zoeken van je leraar voor een opdracht? Ben je zelf op zoek gegaan om iets uit te zoeken voor een bepaald vak? Heb je er zin in, of vind je het maar saai huiswerk? Wat je antwoord ook is op deze vragen, wij kunnen daar niets aan doen! Wat wij wel kunnen met ons Lissitzky + project – tenminste dat denken we – is jou iets laten zien en beleven uit een hele spannende periode uit de vorige eeuw: de tijd vlak voor en na de Russische Revolutie. Het is een tijd waarin veel dingen op hun kop werden gezet (revolutie = omwenteling) en dat kun je ook zien in de kunst van die tijd. Daarover hebben we een tentoonstelling gemaakt. Het werk van de Russische kunstenaar El Lissitzky staat daarin centraal. Deze tentoonstelling heet Overwinning op de Zon en is genoemd naar een vreemd theaterstuk, een soort opera die veel mensen bijna honderd jaar geleden erg kwaad maakte. De muziek was niet mooi, de tekst was onbegrijpelijk en de acteurs leken maar wat te verzinnen. Woedend waren sommige mensen. Toch was er goed over nagedacht door de makers!
Hier vind je alle informatie rondom deze tentoonstelling. Er is veel te zien over de kunst, de architectuur en het design uit die tijd, maar ook over de geschiedenis en hoe de maatschappij toen in elkaar zat. Ook kun je dingen vinden over literatuur en theater uit die tijd. Bijvoorbeeld onzin gedichten. De informatie die je hieronder vind, kun je voor verschillende vakken op school gebruiken, bijvoorbeeld vakken als maatschappijleer, geschiedenis, literatuur, muziek en beeldende kunst. Overleg met je leraar wat voor opdracht je kunt doen voordat je de tentoonstelling gaat bezoeken. En vooral: kijk goed! Probeer er achter te komen wat je zelf met deze tentoonstelling kunt en laat ons dat weten als je wilt. Je kunt ons hier mailen. We hopen dat je veel uit deze tentoonstelling haalt. Hij is bedoeld om je verder te helpen!
Lesmateriaal voor leerlingen in het Voortgezet Onderwijs
Om je voor te bereiden op de tentoonstelling kun je in de klas aan de slag met verschillende lessen. Je docent kan ervoor kiezen om deze lessen te geven voordat je de tentoonstelling bezoekt. Hieronder zijn lesbrieven voor verschillende vakken te vinden: Geschiedenis, Tekenen, Handvaardigheid, Drama, Maatschappijleer en Nederlands.
Deze lessen hebben allemaal iets te maken met de kunstenaar El Lissitzky en de tijd waarin hij leefde en werkte.
Lesbrief Geschiedenis: In deze les ga je werken met een tijdlijn van de periode 1894-1939. In deze periode vonden er belangrijke gebeurtenissen plaats zoals de Eerste Wereldoorlog en de Russische Revolutie.
Lesbrief Drama en Handvaardigheid: Tijdens deze les ga je het hebben over de opera Overwinning op de Zon. In de Drama lessen ga je de theatertekst lezen en bestuderen en in de Handvaardigheid lessen ga je een kostuum ontwerpen voor één van de personages uit deze opera.
Lesbrief Maatschappijleer: Deze les heeft als thema Utopia, je gaat je eigen ideale werkelijkheid beschrijven door middel van tekst, tekeningen en plaatjes uit boeken en van internet.
Lesbrief Maatschappijleer en Tekenen: Propagana kunst is een manier om andere mensen van je mening te overtuigen. Je kiest in deze opdracht voor een bepaalde politieke boodschap en hiervoor ga je een propaganda poster ontwerpen.
Lesbrief Nederlands en Tekenen: In deze opdracht ga je een klankgedicht schrijven. Dit wordt ook wel Zaum of onzin poëzie genoemd. In de tekenlessen ga je een ontwerp maken voor het gedicht dat je geschreven hebt.