HET MUSEUM ALS NETWERK

Op maandag 7 december 2009 vond in het Van Abbemuseum Connection Day plaats, een innovatiecongres georganiseerd door Philips Research in nauwe samenwerking met het Van Abbemuseum. Op dezelfde dag dat de UN Climate Change Conference in Kopenhagen werd geopend, bogen ongeveer 100 deelnemers zich over de vraag hoe industriële en artistieke creativiteit elkaar kunnen stimuleren om nieuwe innovaties voor duurzame ontwikkeling op gang te brengen. Naast deelnemers vanuit het Van Abbemuseum en Philips waren ook organisaties als de International Union for Conservation of Nature (IUCN), het International Center for Sustainable Excellence (ICSE), Brainport en de TU/e vertegenwoordigd.

In de 21e eeuw staat de wereld voor een grote uitdagingen. Zaken als klimaatverandering, armoedebestrijding, de financiële crisis vragen om nieuwe manieren van innovatie en samenwerking buiten de traditionele patronen om. Bedrijven of organisaties kunnen niet langer zelfstandig deze problemen oplossen, zij moeten de handen ineen slaan voor innovatie. Hiervoor moeten mogelijkheden gecreëerd worden om kennis te delen en nieuwe verbanden te leggen. Zo kunnen andere oplossingen, middelen en technologieën ontdekt en gerealiseerd worden. Mensen worden in staat gesteld zich de wereld op een heel andere manier voor te stellen (“Imagine the World otherwise”) en daarbij na te gaan hoe ze zelf een bijdrage hieraan kunt leveren. Zo ontstaat sociale innovatie, innovatie die het doel heeft om het maatschappelijk systeem te verbeteren.

Door artistieke creativiteit en industriële creativiteit te bundelen in nieuwe netwerken wordt aan innovatiekracht gewonnen. Deze innovatiekracht is zowel voor Philips als het Van Abbemuseum van belang om hun positie in de 21e eeuw vorm te geven.

Het is de eerste keer in de geschiedenis van het Van Abbemuseum dat samen met zoveel nationale en internationale deelnemers uit de industrie, uit niet-gouvernementele organisaties en uit kennisinstellingen kunst een constructieve rol in innovatie krijgt. Charles Esche, directeur Van Abbemuseum, zegt hierover: “Kunst kan helpen om ons voorstellingsvermogen te vergroten. Door kunst kunnen we naar dezelfde werkelijkheid kijken, maar op een andere manier. Een dergelijke ‘draai aan je perspectief’ kan voldoende zijn om nieuwe mogelijkheden te zien, andere combinaties te maken en daarmee kansen voor nieuwe innovaties te onderkennen. Het Van Abbemuseum is blij dat Philips Research die potentie van kunst onderkent en voor het belangrijke onderwerp van duurzame ontwikkeling in wil zetten.”

Van 11 t/m 18 Oktober vond de Riwaq Biennale plaats in en rond vijftig dorpen in Palestina. Charles Esche en Reem Fadda waren de curatoren van deze biennale die eigenlijk geen biennale is, in een staat die eigenlijk geen staat is.

Tania Bruguera, Lara Almercegui, Jack Segbars, Olaf Nicolai en Praneet Soi werden uitgenodigd om een bijdrage te leveren in de vorm van uitgebreid onderzoek tijdens een georganiseerde werkweek. De uitkomsten van deze werkweek zullen binnenkort in verschillende vormen plaats vinden zowel binnen als buiten het Van Abbemuseum.

Escape the Overcode: Activist Art in the Control Society bevat een selectie van teksten en essays van de schrijver Brian Holmes die de mogelijkheden benutten van ‘geopolitiek’ en ‘geopoëzie’. Holmes is een van de meest essentiële hedendaagse schrijvers en filosofen waarvan nieuwe inzichten in huidige sociale en politieke ontwikkelingen, vooral ook door de relatie te leggen met artistieke processen,  een nieuw begrip ‘geokritiek’ te introduceren . De voorbeelden die hij noemt strekken uit van Latijns Amerika, Europa en Azië. Hij signaleert vooral netwerken, kunstwerken, films, instituten en activistische bewegingen om te kijken hoe toekomstige en progressieve strategieën kunnen worden ingezet. Alle teksten zijn eerder verschenen in de loop van zijn langdurige onderzoeksproject Continental Drift.

Escape the Overcode: Activist Art in the Control Society is geproduceerd door het Van Abbemuseum in samenwerking met WHW, Zagreb, als de tweede publicatie in de Van Abbemuseum Public Research (VAMPR) serie. Deze serie stelt zich tot doel nieuw verworven kennis rond de politieke mogelijkheden van kunst en haar instituten in het publieke domein te brengen. Het museum werkt daarmee samen met schrijvers, curatoren, activisten en andere culturele organisaties die een zelfde ambitie delen om de sociale rol van kunst en haar potentieel de wereld anders voor te stellen uit te dragen. Deze uitgaven zijn bedoeld als inspiratiebron voor de toekomst en als registratie van individuele reacties in het veld van de kunst.