tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum

Van a naar b. Brouwn, Fulton, Kawara, Long

Plug In #36

Kunstenaars: Stanley Brouwn, Hamish Fulton, On Kawara, Richard Long

Deze Plug In laat werk zien van kunstenaars die het afleggen van afstand tot uitgangspunt van hun werk hebben gemaakt. Richard Long, Hamish Fulton, On Kawara en Stanley Brouwn horen bij een generatie kunstenaars die aan het eind van de jaren zestig gaat zoeken naar nieuwe wegen in de kunst.

Het idee dat een kunstwerk een door een kunstenaar bedacht en meestal ook uitgevoerd, permanent object is, wordt overboord gezet. Conceptuele kunst doet zijn intrede. Bij deze kunstvorm gaat het om de overdracht van een idee of ervaring, niet om het tastbare product. Een gebeurtenis of een handeling kan ook kunst zijn. Deze is uitsluitend zichtbaar op het moment dat hij plaatsvindt, maar blijft daarna als idee bewaard in de vorm van een registratie of documentatie of in de herinnering van de waarnemer. Een conceptueel kunstwerk kan ook slechts de notering van een idee zijn. Het idee hoeft niet uitgevoerd te worden.

Hamish Fulton (1946 Londen GB) profileert zichzelf als ‘Walking artist’. Sinds 1969 maakt hij wandelingen door vrijwel onbevolkte gebieden op allerlei plekken op de wereld. Deze reizen kunnen in duur variëren van een dag tot enkele weken. Tijdens deze tochten maakt Fulton af en toe zwartwitfoto’s en notities over zaken als het weer, het seizoen, geografische bijzonderheden, de datum, duur en lengte van de tocht. Deze foto’s en gegevens vormen bondige reisverslagen die Fulton naderhand presenteert, ingelijst of in boekvorm. De foto’s dienen niet als kunstwerken bekeken te worden. Ze dienen als middel om, in combinatie met de onderschriften, de ervaringen die Fulton tijdens de wandelingen ondergaat, over te dragen op het publiek. Tijdens deze eenzame tochten gaat het hem om de ervaring van één worden met de natuur en de bewustwording van het er zijn.

Ook Richard Long (Groot-Brittannië,1945) maakt wandelingen in de natuur. Net als Fulton doet hij hiervan verslag in de vorm van foto’s en notities die achteraf aan het publiek getoond worden. Maar bij Long gaat het niet alleen om het wandelen. Onderweg doet hij ingrepen in de natuur. Hij trekt met zijn hak lijnen in het zand. Of hij legt ter plaatse gevonden materiaal als stenen of takken in eenvoudige geometrische vormen. Zo laat hij zijn sporen achter. Het zijn primitieve vormen van cultuur, die niet misstaan in de natuurlijke omgeving. Onder invloed van de natuurlijke omstandigheden zullen deze sporen na verloop van tijd weer verdwijnen. Maar in gedocumenteerde vorm blijven ze zichtbaar voor een publiek. Long brengt ook dit soort werken, bijvoorbeeld een lijn van stenen of een cirkel van takken de expositieruimte binnen. Het materiaal wordt dan volgens een door Long bepaald concept geordend. Dit kan per keer dat het werk getoond wordt enigszins verschillen. Het werk ‘Meeting place’ bestaat uit een gedeelte van een landkaart, waarop een route is gemarkeerd die zoveel mogelijk een cirkel beschrijft. Onder de kaart staat de tekst: “Twee wandelaars beginnen op hetzelfde tijdstip en op dezelfde plaats in tegengestelde richting te lopen over een cirkelvormige weg. Elk van beiden loopt zonder te stoppen door totdat hij de ander ontmoet, die hem tegemoet komt.” Dit is een duidelijk voorbeeld van een conceptueel werk. Hoewel Richard Long deze wandeling samen met zijn jongere collega-kunstenaar Tony Cragg heeft gemaakt, is de uitvoering ervan niet van wezenlijk belang voor de kijker. Die kan er zich aan de hand van het idee zelf een voorstelling van maken.

In het oeuvre van Stanley Brouwn (1935 Paramaribo SME) speelt de stap een belangrijke rol. De stap is een persoonlijke afstandsmaat, in tegenstelling tot de gestandaardiseerde meter. De ene stap is nooit exact gelijk aan de andere. Dit concept draagt Brouwn over door werken te maken waarop hij de lengte van door hem afgelegde stappen weergeeft in lijnen. ‘one step (11x)’ bijvoorbeeld laat 11 lijnen zien die net een beetje van elkaar verschillen. Brouwn maakt ook werken waarin hij de toeschouwer direct betrekt. In de jaren zestig vroeg hij toevallige passanten hem de weg te wijzen naar een bepaald punt en deze route te tekenen. Onder de titel ‘this way brouwn’ werden die werken geëxposeerd. In deze zaal is het werk ‘op dit moment is de afstand tussen stanley brouwn en uzelf x voet’ te zien. Dit werk is veel minder concreet dan de ‘this way brouwn’ serie. De kijker heeft immers geen idee waar Stanley Brouwn zich op dat moment bevindt. Maar juist door ‘stanley brouwn en uzelf’ in één zin te noemen, wordt een denkbeeldige afstand tussen beiden gesuggereerd.

On Kawara (1933 Kariya JP) is vertegenwoordigd met het werk ‘I WENT’. Dit werk bestaat uit twaalf jaarboeken waarin hij op plattegronden met rode pen dagelijks de routes markeert die hij heeft afgelegd. Elke bladzijde wordt voorzien van een dagstempel. Hij begint daarmee op 1 juni 1968 en gaat door tot 17 september 1979. Naast ‘I WENT’ heeft Kawara werken gemaakt met de titel ‘I MET’, ‘I READ’ en ‘I GOT UP AT’, evenals een serie ‘Date paintings’, schilderijen die hij op een bepaalde dag maakt van de betreffende datum. Al deze registraties zijn feitelijke bevestigingen van zijn bestaan.

Het noteren van gegevens ten aanzien van plaats, tijd, afstand en datum vormt de kern van de hier getoonde werken. Ondanks of juist door het zakelijke karakter daarvan, kan de kijker in gedachten zijn eigen beeld vormen, zijn eigen gangen nagaan of zijn eigen imaginaire reis maken.

Mede mogelijk gemaakt door

Mondriaan Stichting Mondriaan Stichting

Van a naar b. Brouwn, Fulton, Kawara, Long - Plug In #36 is onderdeel van: Plug In

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl


Disclaimer & Colofon

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: