tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum

De subversieve charme van de bourgeoisie

Burgerlijke elementen in de hedendaagse kunst

Voor de nieuwe groepstentoonstelling heeft het Van Abbemuseum een selectie kunstwerken van vijftien hedendaagse internationale kunstenaars bijeengebracht, die een dialoog aangaan met historische werken uit de vaste collectie en met kunstwerken die het Van Abbemuseum in bruikleen heeft.

‘De subversieve charme van de bourgeoisie’ gaat over het gebruik van ‘burgerlijke’ elementen in de hedendaagse kunst. Schilderkunst, beeldhouwkunst en andere autonome media verschijnen op intieme schaal weer ten tonele. Daarnaast vormen de dynamische en radicale jaren twintig van de vorige eeuw een belangrijk scharniermoment en referentiekader voor de werken in deze tentoonstelling.

‘De subversieve charme van de bourgeoisie’ gaat over de burgerlijke traditie waarbinnen het Van Abbemuseum is opgericht en over de meer subversieve en ondergrondse wijze waarop deze in de hedendaagse kunst terugkeert. Het gaat over het kleinere in grotere structuren, adaptatie en misverstanden, met een overdaad aan details, kleur, schone schijn, verlangen en verleiding. Deze tentoonstelling toont in de eerste plaats het werk van een groep hedendaagse kunstenaars. Tegelijkertijd wordt het verleden opnieuw ontdekt.

Het verleden als inspiratie
Kunstenaars formuleren vandaag opnieuw bescheiden voorstellen en gebruiken daarbij onder meer de kunstgeschiedenis als inspiratiebron. Waar komt de hernieuwde aandacht voor zowel abstracte als figuratieve schilderijen, tekeningen, collages en beeldhouwwerken vandaan? Wat is het verband met de uitgebreide geschiedenis van kunstwerken die met vergelijkbare technieken zijn gemaakt? De tentoonstelling begint met een verwijzing naar twee mogelijke uitgangspunten. Eén daarvan is de ‘burgerlijke’ oorsprong van het Van Abbemuseum, dat zeventig jaar geleden door Henri van Abbe werd opgericht. Het andere, dat als duidelijk contrast of verbeeld alternatief fungeert, is de aanleg van de Internationale Collectie Moderne Kunst in 1931 door de kunstenaarsgroep a.r. (reële avant-garde) in het Poolse Łódź.

Hoofdrol voor de jaren twintig
De periode van 1910 tot 1940, met name de jaren twintig van de vorige eeuw, trekt steeds meer belangstelling van jonge kunstenaars. Traditioneel benaderen we deze dynamische periode vanuit het gezichtspunt van afzonderlijke opeenvolgende bewegingen en maken we een scherp onderscheid tussen avant-gardistische en modernistische stromingen, tussen het Dadaïsme en het Constructivisme, of De Stijl en het Surrealisme. Vandaag lijkt een jonge generatie kunstenaars een hernieuwde vrijheid op te eisen en de rol van het esthetische, de vorm en de functie van zowel abstracte als figuratieve stijlelementen te onderzoeken. Ontmoeten het radicale van de oude avant-gardebewegingen en de esthetiek van de bourgeoisie elkaar hier?

Misschien hebben kunstenaars destijds onuitgesproken gelaten wat we vandaag, tachtig jaar later, anders kunnen verwoorden. Ondertussen is de kunst uit de schaduw van de anti-esthetische marxistische kunsttheorieën uit de jaren ’60 en ’70 gekomen. Alles is nu wat losser, maar één ding is zeker: de koppeling tussen vroeger en nu blijft dubbelzinnig. Schijn bedriegt. De tentoonstelling gaat slechts over burgerlijke ‘elementen’, niet over burgerlijkheid in het algemeen. Zo is het kunstwerk ‘Warsaw rug’ van Paulina Ołowska een schilderij omgezet in toegepaste kunst. De stad en de architectuur worden ornament, waar de utopische droom van de stad tegelijkertijd weer verschijnt. De verschillende vormen van verbeelding die tot uiting komt in de werken van James Ensor en
El Lissitzky vinden elkaar in de wandschilderingen van Richard Wright.

kunstenaars
Richard Wright (SC)
Silke Otto-Knapp (D)
Iris van Dongen (NL)
Cerith Wyn Evans (Wales)
Dorota Jurczak (PL)
Nicole Wermers (D)
Marc Camille Chaimowicz (F)
Paulina Ołowska (PL)
Mathilde Rosier (F)
Gillian Carnegie (ENG)
Enrico David (I)
Lukas Duwenhögger (D)
Katharina Wulff (D)
Jutta Koether (USA)                    
Karen Kilimnik (USA)

bruiklenen
James Ensor
Pierre Klossowski

collectie van abbemuseum
werken van onder anderen
Charley Toorop
Theo van Doesburg
Piet Mondriaan
Jan Toorop
El Lissitzky

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl


Disclaimer & Colofon

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: