tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum: Bibliotheek

Osvaldo Romberg

Van Boek to Boekwerk

Een boek is een boek is een boek... de vorm is volmaakt en er is niet veel dat eraan veranderd kan worden.

We kunnen het vullen met tekens van onze ideeën of opvattingen en we kunnen het ook ledigen van alle ideeën en opvattingen. Het boek blijft een boek & we kunnen het vernietigen, er bladzijden uitscheuren, het vol lijm gieten & voor eeuwig sluiten. Het is nauw verbonden met onze cultuur & één van de oudste traditionele dingen waarop we reactie na reactie kunnen formuleren. Het veranderen van een boek is een culturele verandering en dit is de mogelijkheid om de kans te benutten die zich binnen de conventie bevindt. Het te gebruikten te misbruiken verkeerd te gebruiken is onze vrijheid & we zullen deze behouden’. (Herman de Vries, 1988)

Osvaldo Romberg eigent zich het medium boek toe en tornt tegelijkertijd aan de definitie ervan. Maar een boek blijft een boek, zelfs als de kunstenaar de essentiële kwaliteiten ervan negeert. Een boek is niet te vervreemden van zijn betekenisvolle - talige - geschiedenis. Sterker, de vraag wat een boek is leeft op als een kunstenaar het zich toeëigent als medium. Het kunstenaarsboek kiest positie op het knooppunt waar kunst, documentatie en literatuur bij elkaar komen.

Veelzijdigheid en rijkdom in uitingsvorm zijn kenmerkend voor de boeken van Romberg. Dat blijkt niet alleen uit de uitzonderlijke materiële kwaliteit van de publicaties, maar ook uit het experimentele karakter van de projecten, het wetenschappelijke onderzoek dat plaatsvindt door de ogen van de kunstenaar en de relativerende ironie zonder cynisme maar met een villeine ondertoon.

Rombergs boeken uit de jaren zestig - zoals zijn samenwerkingsverbanden met de dichters Elizabeth Azcona Cranwell en Alejandra Pizarnik - zijn verwant aan de z.g. Livres de peintres, publicaties waarin kunstenaar en schrijver elkaar versterken. De taal van de dichter functioneert hierbij als een object waarmee door de kunstenaar een beeldende relatie wordt aangegaan. Hierdoor ontstaat het eigenlijke kunstwerk in de onmiddellijke ruimte en tijd van de waarnemer en lezer.

Wat later zien we boeken ontstaan die werken als conceptuele ruimten in bijvoorbeeld Dilemma between Faith and Knowledge (1996) of als instrument voor sociale veranderingen in Civilization (2001). Soms werkt het boek als een aanklacht en is de buitenkant al voldoende om de binnenkant te ervaren of zelfs te bevrezen. Bij andere exemplaren wordt getracht om de functie van het boek als intieme leesbron te vernietigen door het voor eeuwig te sluiten, te presenteren als een multiple en het als een zeldzaam, auratisch object tentoon te stellen op een speciaal daarvoor vervaardigd schapje.

Naast de poëtische, de (kunst)historische en de literaire component hebben de boekwerken van Romberg een sterke maatschappelijke en politieke dimensie. De Greenbergiaanse formalistische doctrine maakt kunst tot een sociaal irrelevant fenomeen met het gevolg dat de kloof tussen Cultuur met een grote C en het eigentijdse leven wordt vergroot. Deze cultuurfilosofie werkt als provocatie op Romberg en vormt een van de belangrijkste aspecten in zijn werk waarmee hij zijn subversieve opvattingen uiteenzet. Juist door het gebruik van het boek als medium, hét democratisch massamedium bij uitstek, te ondervragen en te gebruiken als kunstwerk in kleine oplage of zelfs als unicum wordt de kloof tussen kunst en leven aan een fundamenteel onderzoek onderworpen.

In zijn boeken, die een ondeelbaar geheel zijn met zijn totale oeuvre, geeft hij uiting aan een cultuurkritische opvatting. Rombergs beeldtaal is sterk symbolisch en doortrokken van verwijzingen naar de geschiedenis, het christendom en de mythe van de kunstenaar. In zijn werk zijn tegenstellingen als heilig en profaan, dood en wedergeboorte, geschiedenis en werkelijkheid, natuur en beschaving, hoge en lage cultuur, oud en nieuw en creativiteit en destructie altijd aanwezig. Bij hem functioneert het boekwerk als kritisch instrument voor ideologische en politieke analyses. Hij onderzoekt de historische- en hedendaagse werkelijkheid en komt met resultaten die de zogenaamde waardevrijheid van de kunstproductie onttronen en de ogenschijnlijke sociaal-politieke neutraliteit van de expositieruimte of het museum tarten.

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl


Disclaimer & Colofon

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: