tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum

Alexander Ugay

Plug In #02

Kunstenaar: Alexander Ugay

Alexander Ugay (Kyzil-Orda, Kazachstan, 1978) vertegenwoordigt de nieuwe generatie Centraal-Aziatische hedendaagse kunstenaars, die de voorkeur geeft aan werken met nieuwe technologieën en cybergames. Ugay, wiens artistieke carrière in 1998 begon, gebruikt dergelijke technologische hulpmiddelen echter in de context van zijn privéleven en zijn eigen herinneringen.

Alexander Ugay is afkomstig uit een familie van Kazachstaanse Koreanen die in de jaren ’30 van de vorige eeuw door de troepen van Stalin vanuit het Verre Oosten naar Centraal Azië werden verjaagd. Hij studeerde aan de zeevaartschool in St. Petersburg en studeerde vervolgens af aan de Universiteit van Bisjkek (Kirgizië), waar hij in 2000 samen met Roman Maskalev de kunstgroep ‘Bronepoezd’ (‘De pantsertrein’) oprichtte. De groep maakte onder meer zogenaamde ‘cinematische objecten’ in de vorm van korte, op ervaring gebaseerde filmparabels en filmvoorstellingen, opgenomen op 16-mm film met oude filmcamera’s die nog uit het Sovjettijdperk stamden. Het hele proces van ontwikkelen en montage werd handmatig uitgevoerd, waardoor de kwaliteit van films onvoorspelbaar wordt. Op deze manier zijn ze met retro en nostalgie doorspekt. De recentere werken van de groep zijn gericht op de actualisering van de erfenis van de Sovjet-Unie en veelal bedekt met een dun laagje ‘nieuwe romantiek’.

Sinds 2002 woont Alexander in Almaty. Hij houdt zich alleen of samen met ‘Bronepoezd’ of andere kunstenaars voornamelijk bezig met foto-en videoprojecten en onderzoeksprojecten. Hij is voornamelijk geïnteresseerd in geschiedkundige ontwikkelingen en hoe die zich verhouden tot het heden. Zo organiseert hij soms een

soort onderzoeksexpedities naar het Aralmeer, waar zijn familie vandaan komt. Hij schrijft daar een korte haiku voor de videoromans over het Aralmeer of maakt ‘Holy performances’ opgedragen aan zijn grootvader. Toen de familie nog in Aralsk woonde en het Aralmeer nog niet was opgedroogd, was zijn grootvader kapitein op een schip. Ugay maakt soms ook digitale schilderijen (‘Paradise Landscape’, 2004), fotoprojecten (‘We are from Texas’, 2002-2005), en videovoorstellingen (‘Tea-Ceremony’, 2001, ‘Kung-Fu’, 2003). Ook maakt hij ‘films’, vanaf het schrijven van het scenario tot het instrueren van acteurs en crew tot het eigenlijke regisseren.

 

 

Mourning

Het belangrijkste voorbeeld van een dergelijk filmproject is zijn videoroman ‘Mourning’, die hij in 2004 samen met ‘Bronepoezd’ maakte. Het werk bestaat uit drie delen. Het eerste deel van de film, ‘Universal Sadness’, wordt gekenmerkt door een romantische nostalgie ten aanzien van sentimentele Sovjetfilms. In dit gedeelte is een bruid te zien, die al fietsend een kleurloze begraafplaats passeert. Dit wordt in het tweede deel, ‘Death of a Hero’, vermengd met een parodie op het kinderspelletje ‘War Fighting’. De apotheose van de eerste twee delen is de bitter-ironische verhanging van het genie – een personage uit het derde deel, ‘Love to Eternity’. Het gerechtvaardigde eclecticisme van dit kunstwerk komt tot uiting in de met de favoriete 16-mm camera opgenomen opeenvolging van de drie delen, gescheiden door korte opnamen van de mistroostige stedelijke omgeving.

Dit doelbewuste eclecticisme van ‘Mourning’ wordt nog eens onderstreept door de onvoorspelbaarheid van het geluid. Onder ‘Universal Sadness’ wordt folkmuziek van Peruaanse vioolspelers gedraaid, terwijl ‘Death of a Hero’ wordt begeleid door het geluid van geweerschoten en de muziek van Finse keelzangers. De door Alexander Ugay zelf gecomponeerde blues klinkt als slotakkoord van het derde deel van de film, ‘Love to Eternity’. De film wordt gepresenteerd als een stijlvol, gemakkelijk te vatten kunstwerk. Het brengt tegelijkertijd een glimlach, verrassing, verdriet en opwinding teweeg. ‘Mourning’ kan worden gezien als een voorbeeld van de identiteit van kunstenaars die

werden grootgebracht in de multiculturele omgeving van de Centraal-Aziatische republieken na de val van de Sovjet-Unie, de identiteit van een kosmopolitische generatie voor wie de mondiale post-Sovjet-context belangrijker is dan autochtone bespiegelingen.

 

 

 

We are from Texas

Het project ‘We are from Texas’ is een nieuw, zichzelf ontwikkelend kunstwerk van Alexander Ugay. Het is de artistieke interpretatie van de mentaliteit van de bewoners van provincies in Zuid-Kazachstan. De kunstenaar, die geboren is in Kyzyl-Orda in het midden van Zuid-Kazachstan, beschouwt zichzelf duidelijk als lid van deze gemeenschap. De naam ‘Texas’ in de naam van het project is niet toevallig. De zuidelijke regio’s van Kazachstan worden ook wel Texas genoemd vanwege de exploitatie van oliebronnen daar. Bovendien staan de bewoners van dit gebied net als Texaanse cowboys bekend om hun onafhankelijke houding en onbehouwen gedrag.

Vanaf 2002 maakt Alexander Ugay tijdens zijn vakanties foto’s die het leven van het ‘Kazachstaanse Texas’ verbeelden. Omdat hij meestal per trein reist, zijn op veel van de foto’s in dit project spoorwegtaferelen te zien. Daarnaast zien we zijn geliefde oma, zijn schoolkameraden en oosterse markten, treinstations, kleine restaurants. Ondanks de duidelijke couleur locale die uit de foto’s spreekt, is Alexander Ugay van mening dat een dergelijk eenvoudig provinciaal leven overal ter wereld hetzelfde is. In die zin kun je ‘We are from Texas’ zowel sarcastisch als globalistisch noemen. De vriendelijke humor komt ook tot uiting in de stijl van de zwart-wit foto’s die de kunstenaar thuis ontwikkelt. Deze zorgen voor wat extra nostalgische provincialiteit.

 

Mede mogelijk gemaakt door

Onderdeel van: Plug In

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl


Disclaimer & Colofon

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: