Plug In #7. Foto Peter Cox
Plug In #7. Foto Peter Cox

tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum

Flying City

Plug In #07

In strijd met de onverzadigbare behoefte aan praktische infrastructuur die een snel groeiende stad nu eenmaal heeft, heeft Seoul onlangs een verhoogde weg opgebroken om een centrale waterloop in de oorspronkelijke staat te herstellen. De Cheonggyecheon, nu onderwerp van dit verfraaiingsproject, was ooit een opvallend kenmerk van Seoul.

Het riviertje werd echter in 1961 overdekt en dreigde in 1968, bedekt door de betonnen lagen van een verhoogde snelweg, volledig in de vergetelheid te raken. Men zou verwachten dat een postkapitalistische maatregel zoals het ontmantelen van een verhoogde snelweg, het herstellen van een oude waterloop en de uiteindelijke transformatie van het gebied als een welkome verandering wordt beschouwd. In plaats daarvan zorgde het Cheonggyecheon-project ondanks de grote aandacht van de nationale en internationale media, waaronder een documentaire op Discovery Channel, voor veel onvrede onder de plaatselijke bevolking. Het project is onderwerp geworden van ‘The Drifting Producers’, dat gerealiseerd is door het in Seoul gevestigde kunstenaarscollectief flyingCity.

“Het is op zich een goed plan om de weg open te breken en water met vis in de stad toe te laten, maar denk eens aan de 1000 straatverkopers die hier hebben gewerkt. Als je hun familieleden meetelt, gaat het om een paar miljoen mensen. Zijn goudvissen dus belangrijker dan de levens van deze mensen? Zoveel water is het niet eens: de stroom is maar ongeveer 30 cm diep. De levens van miljoenen mensen uitwisselen voor een ondiepe waterloop is net zoiets als een koe omruilen voor een hond. Dit is volkomen dwaas. Logisch dat er protest is. ‘Weg met Lee Myung Bak’ (de burgemeester van Seoul)

is een gerechtvaardigde slogan. Zo denk ik erover.” Uit een vraaggesprek van flyingCity.

flyingCity maakt symbolische proposities en installaties die niet beantwoorden aan de normale verwachtingen die aan een werk over activisme in relatie met stedelijke verandering gesteld kunnen worden. In ‘The Drifting Producers’ belicht het kunstenaars–collectief de verandering van de Cheonggyecheon op basis van de middelen en uitgangspunten van de psychogeografie. Net als andere kunstenaars die er in de twintigste eeuw periodiek gebruik van hebben gemaakt, hanteren zij psychogeografie niet alleen als esthetisch middel, maar ook als een methode om hun waarneming van tijd en ruimte een ‘schok’ te geven.

flyingCity voerde voor ‘The Drifting Producers’ vraaggesprekken met vele plaatselijke straatverkopers en arbeiders uit metaalbewerkingsbedrijfjes die op het punt stonden uit hun buurt rond Cheonggyecheon verjaagd te worden. De kunstenaars probeerden de subtiel verweven, zichtbare en onzichtbare verhoudingen tussen deze mensen te bestuderen en te ontcijferen. Tijdens dit proces waren de kunstenaars niet zozeer op zoek naar concrete details over de gekozen getroffen stedelijke ruimte en gemeenschap die ze hadden gekozen, maar wilden ze eerder hun fascinatie tonen voor de manier waarop de straatverkopers zich economisch aanpassen aan hun stedelijke realiteit.

De mensen van flyingCity behoren tot de weinigen die zich vandaag de dag met een goed omlijnde visuele vocabulaire met psychogeografie bezighouden. Hun werk wordt gekenmerkt door grote ruimtes voor ‘half uitgewerkte ideeën’ gecombineerd met betrokkenheid bij de dagelijkse politiek van de stedelijke verandering. De installaties van flyingCity zijn bijna een antigif voor de vaak overvloedig van nieuwe media voorziene, maar niet goed uitgewerkte configuraties van andere psychogeografische werken van deze tijd. Fungerend als ‘opnameapparatuur’ in allerlei vormen en maten haalt flyingCity zijn onderzoeksgegevens uit de dagelijkse bezigheden van plaatselijke bewoners. In hun wereld is elk vraaggesprek, elke foto en elk datalog een belangrijk aanknopingspunt voor onderzoek. Hun werk heeft

daarom zowel een politiek als een poëtisch tintje. Het houdt verband met de wereld van de verbeeldingskracht en – misschien paradoxaal - ook met die van feiten en analyse.

In hun eigen woorden: “De onderlinge afhankelijkheid en de informele economie van de plek [was] moeilijk te doorgronden.” De installatie is echter in ieder geval figuurlijk tamelijk toegankelijk omdat het nieuwsgierigheid opwekt. flyingCity gebruikt eenvoudige materialen. De installatie bestaat uit een architectonisch model met tot in detail uitgewerkte kaarten en tekeningen en een digitale presentatie op de omliggende wanden. Kijkers krijgen een economische realiteit te zien, gekoppeld aan plaatselijk onderzoek en vraaggesprekken. De opstelling herbergt niet alleen geheimen in sociaal-economische content, maar is ook een uitbundige weergave van gesprekken tussen de kunstenaars zelf en de anonieme spelers van Cheonggyecheon.

Weergegeven als een soort centrum van de alternatieve economie, een “verzameling van, naast de straatverkopers, metaalverwerkingsbedrijfjes, kledinghandelaren en innovatieve ontwerpers”, drijft ‘The Drifting Producers’ bij het kijken ernaar net zoals de economieën die erin worden vervat. Hoewel de doelmatigheid van de middelen voor activisme van de kunstenaars soms twijfelachtig lijkt, is hun vertaling van overgang en verandering in een utopische taal in tijd en ruimte en hun zeer analytische poging tot modernisering echt en behoorlijk spannend. flyingCity heeft een belangrijke mening over stedelijke verandering en het concept is veelbelovend, maar nog niet helemaal goed uitgewerkt.

 Tekst: Defne Ayas

Mede mogelijk gemaakt door

Onderdeel van: Plug In

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: