roomview Lissitzky+, Van Abbemuseum, 2009. Photo Peter Cox
roomview Lissitzky+, Van Abbemuseum, 2009. Photo Peter Cox
Gravediggers photo Perry Van Duijnhoven 8799
Gravediggers by design of Lissitzky from 1923, in pond at Van Abbemuseum, 2009. Photo Perry van Duijnhoven
Lissitzky+, Announcer, roomview Van Abbemuseum, 2009. Photo Peter Cox
Lissitzky+, Announcer, roomview Van Abbemuseum, 2009. Photo Peter Cox
El Lissitzky, Study for Proun (Study for Proun G7), 1922. Stedelijk Museum Amsterdam
El Lissitzky, Study for Proun (Study for Proun G7), 1922. Stedelijk Museum Amsterdam
Kazimir Malevich, Modern Buildings, 1923-1924. Stedelijk Museum Amsterdam
Kazimir Malevich, Modern Buildings, 1923-1924. Stedelijk Museum Amsterdam

tentoonstelling

Locatie: Van Abbemuseum
Opening: Saturday, 19 September 2009 17:00

Lissitzky+

Overwinning op de Zon

Kunstenaars: El Lissitzky, Kazimir Malevich, Theo van Doesburg, Marc Chagall, Joost van Dongen

Conservatoren: John Milner (Gastcurator), Willem Jan Renders (Projectleider)

In deze Lissitzky+ tentoonstelling staat ‘Overwinning op de Zon’ centraal, de futuristische opera die in 1913 voor het eerst in St. Petersburg werd uitgevoerd. De Russische kunstenaar Kazimir Malevich ontwierp de meest fantastische kostuums en decors voor deze opera. Na de Russische Revolutie werd dit 'Gesamtkunstwerk' voor de tweede keer uitgevoerd. Dat gebeurde in Vitebsk in 1920.

Naar aanleiding van deze uitvoering bedacht Lissitzky dat je het theaterstuk ook zou kunnen mechaniseren. Hij ontwierp een aantal figuren en een dynamische omgeving waarin deze geplaatst zouden kunnen worden. Het Van Abbemuseum bezit niet alleen de ontwerptekeningen voor deze figuren en een aantal drukproeven, maar ook het uiteindelijke resultaat, de Figurinenmappe; een map met litho’s van een aantal personages uit de opera.

In de hele tentoonstelling worden ontwerpen van Lissitzky ruimtelijk gepresenteerd. In de eerste zaal worden bijvoorbeeld het rode en zwarte vierkant uit zijn boek Het verhaal van de twee vierkanten als kubussen uitgevoerd. In de rode kubus worden de ruimtelijke modellen van de Figurinenmappe getoond. In de inleiding voor deze map geeft Lissitzky namelijk aanwijzingen aan degenen die op grond van deze afbeeldingen driedimensionale modellen zouden willen maken. Niemand heeft dat echter tot nu toe ooit gedaan. Het Van Abbemuseum heeft voor het eerst het initiatief genomen om een aantal van deze modellen te laten ontwerpen en uitvoeren. Ze worden geplaatst in het ruimtelijk mechaniek dat Lissitzky voor ogen had, zodat de bezoeker er omheen kan lopen. In de zwarte kubus wordt de reconstructie van de beroemde Proun ruimte uit de collectie getoond. In de directe omgeving van de rode en zwarte kubus worden de ontwerpen getoond die betrekking hebben op wat er binnen de kubussen te zien is.
In de tweede zaal wordt aandacht besteed aan Lissitzky als grafisch ontwerper, terwijl de derde zaal zijn internationale activiteiten belicht. In de vierde zaal zijn de architectuurontwerpen van Lissitzky te zien, samen met maquettes van een aantal ontwerpen van andere kunstenaars en architecten. Een meer dan manshoge maquette van het gebouw de Wolkenbügel wordt ook in deze zaal getoond. In het trappenhuis is op het raam het vergrote ontwerp van de Nieuwe Mens te zien en op de wanden twee vergrotingen per jaar van ontwerpen voor propaganda poster op de trams in Vitebsk.
Zaal vijf is gewijd aan hoe de Lissitzky collectie in het Van Abbemuseum terecht is gekomen en in zaal zes kan het publiek aanvullende informatie vinden. Buiten in de museumvijver staat - speciaal vervaardigd voor de tentoonstelling - een zes meter hoge versie van de Grafdelvers (een van de Figurinen).

'PROUN - the game' van Joost van Dongen is in de kelder van de nieuwbouw te spelen.

video

Onderdeel van: Lissitzky+

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: