tentoonstelling

Herhaling: Zomeropstelling 1983

Play Van Abbe

Kunstenaars: Francis Bacon, Georg Baselitz, Lothar Baumgarten, Max Beckmann, Marcel Broodthaers, Stanley Brouwn, Daniel Buren, Marc Chagall, Jan Dibbets, Jirï Georg Dokoupil, Jean Dubuffet, Luciano Fabro, Lucio Fontana, Gilbert & George, Rebecca Horn, Jörg Immendorff, Donald Judd, Wassily Kadinsky, On Kawara, Anselm Kiefer, Yves Klein, Jannis Kounellis, Sol LeWitt, El Lissitzky, Morris Louis, Markus Lüpertz, Mario Merz, Hermann Nitsch, Pieter Ouborg, A.R. Penck, Pablo Picasso, Sigmar Polke, Gerhard Richter, Antonio Saura, Katharina Sieverding, Ossip Zadkine

Gast Conservator: Rudy Fuchs

Herhaling: Zomeropstelling 1983 is een reconstructie van de collectietentoonstelling Zomeropstelling van de eigen collectie, die in 1983 werd ingericht door de toenmalig directeur van het Van Abbemuseum Rudi Fuchs en zijn conservatoren.

Fuchs maakte de tentoonstelling na zijn terugkeer uit Kassel, waar hij documenta 7 organiseerde. Hij presenteerde in deze zomeropstelling onder andere een aantal nieuwe aankopen van Georg Baselitz, Alighiero e Boetti, Daniel Buren, Luciano Fabro, Gilbert & George, Rebecca Horn, Hermann Nitsch, Sigmar Polke, Lawrence Weiner en Ian Wilson. Een audiotour van Willem de Ridder maakte eveneens deel uit van de tentoonstelling. Deze audiotour is tijdens de reconstructie in originele vorm opnieuw beschikbaar voor de bezoeker.

Herhaling: Zomeropstelling 1983 roept vragen op als: Welk verhaal wilden de oorspronkelijke samenstellers vertellen en hoe ervaren wij in onze tijd dit stuk geschiedenis? Wordt de presentatie in deze context een nieuwe tentoonstelling of een kopie van een tentoonstelling? Archiefmateriaal over de opstelling in 1983 en over enkele individuele werken in de tentoonstelling geeft aanvullende informatie over het reconstructieproces en over de biografie van een aantal werken in de afgelopen 26 jaar.

Reconstructie

De reconstructie van deze collectiepresentatie uit 1983, samengesteld door de toenmalige directeur, Rudi Fuchs, is een zo ‘natuurgetrouw’ mogelijke reconstructie. Dezelfde werken zijn in dezelfde ruimtes opgesteld waarin ze in 1983 te zien waren. Maar tussen de twee opstellingen ligt een periode van 26 jaar. In hoeverre komt deze reconstructie overeen met het origineel? Op welke informatie baseren we ons? Wat betekent het om een tentoonstelling te reconstrueren? Hoe kijken we er vandaag de dag naar? Het gebouw heeft tien jaar geleden een verbouwing ondergaan en daardoor is de architectuur veranderd. De middenzaal is verkleind en de wand- en vloerbekleding is veranderd. De kunstwerken hebben gereisd en zijn getoond in andere opstellingen en contexten. Sommige werken zijn wereldberoemd geworden, andere vergeten. Een enkel werk is  ingrijpend gerestaureerd of uiteindelijke toch niet aangekocht. Wist een reconstructie de tijd uit of maakt het die juist zichtbaar?

Door de presentatie van 1983 te reconstrueren wil het Van Abbemuseum de aandacht richten op de tentoonstelling als tentoonstelling. Daarmee stelt het museum de betekenis van de tentoonstelling als verhaal, als coderingssysteem, aan de orde. Tentoonstellingen vormen de visuele verhalen rond het kunstwerk en dragen naast geschreven en gesproken verhalen bij aan de betekenis van de kunstwerken.
Fuchs stelde de Zomeropstelling 1983 samen na zijn terugkeer uit Kassel, waar hij in 1982 de documenta 7 samenstelde. Al enige tijd experimenteerde hij met een dialectische manier van presenteren, waarbij hij kunstwerken uit verschillende periodes en met verschillende uitgangspunten in een ruimte met elkaar confronteerde. Volgens Fuchs was de tijd van het modernisme, de gemeenschappelijke taal in de kunst, definitief voorbij. Elke kunstenaar sprak weer zijn eigen dialect dat zichtbaar wordt in de confrontatie met de ander. 

Zoals Fuchs terugkijkend zei in 1999: “ In het Van Abbemuseum hadden we zeker geen onbeperkte fondsen en daarin vonden we indertijd de argumenten om speciale opstellingen te maken. Er ontstond meteen een schandaal omdat we – toen we nog niet veel werk hadden – bij een collectiepresentatie Sol LeWitt, Alan Charlton en Mondriaan bij elkaar hingen. Dat deed je niet!“ Ook in de Zomeropstelling 1983 zien we deze presentatiewijze terug. De individuele bezoeker staat tegenover kunstwerken die vanuit een eigen, autonome positie met elkaar worden geconfronteerd. De autonomie van het kunstwerk in de neutrale, objectieve ruimte van het museum lijkt hier gevierd te worden. De nadruk ligt op de visuele ervaring van het kunstwerk. Titelkaartjes zijn klein en zodanig geplaatst dat ze niet interfereren met het kunstwerk. Er is geen zaaltekst. De tentoonstelling is voedsel voor het oog.

Audiotour

Onderdeel van de tentoonstelling is een speciaal voor het Van Abbemuseum gemaakte audiotour door Willem de Ridder. De Ridder is bekend als verhalenverteller en werkte voor radio en televisie. Deze audiotour is geen toelichting bij de werken. De Ridder liet zich inspireren door het gebouw en de functie die het heeft en zet het museum met zijn verhaal in een heel ander perspectief.

Terugblik

Herhaling: Zomeropstelling 1983 vormt een terugblik op de jaren tachtig en de geschiedenis van het Van Abbemuseum. Door de tentoonstelling samengesteld door oud-directeur Rudi Fuchs en de tentoonstelling van de huidige directeur Charles Esche te vergelijken kan de bezoeker de verschillen in uitgangspunten van beide curatoren vaststellen en ontdekken wat hun achterliggende visie op de kunst en de functie van het museum is.

Belangrijke werken

In de tentoonstelling is een aantal klassiekers te zien: Buste de Femme (1943) en Femme en vert (1909) van Pablo Picasso, Hommage à Apollinaire (1911-12) van Marc Chagall en Blick auf Murnau mit Kirche (1910) van Wassily Kandinsky. Ook wordt een aantal werken getoond die lang niet te zien zijn geweest in het museum, zoals Das Goldene Bad (1980) van Rebecca Horn en Fragment of a Crucifixion  (1950)van Francis Bacon.
BrrrD-DDrrr Café Deutschland (1978), een schilderij van Jörg Immendorff, heeft als onderwerp de scheiding tussen Oost- en West-Duitsland, een keerpunt in de geschiedenis van Europa. Het is een interessant werk in relatie tot de gelijktijdige presentatie Strange and Close samengesteld door Charles Esche in 2009.

Onderdeel van Play Van Abbe

Play Van Abbe onderzoekt de positie van het museum in de 21e eeuw. Herhaling: Zomeropstelling 1983 is een kritische reflectie op de eigen geschiedenis van het museum en de posities die toen werden ingenomen. Deze verscherpen onze blik op het heden. De tentoonstelling toont het verhaal van Fuchs, als voormalig directeur een belangrijke speler uit de geschiedenis van het Van Abbemuseum. Hij bepaalde de spelregels. De tentoonstelling representeert de visie van een van de belangrijkste protagonisten in het museale veld begin jaren tachtig, de periode voor de val van de Berlijnse muur. Daarmee is deze tentoonstelling een belangrijke tegenhanger voor de tentoonstelling Strange and Close.

Herhaling: Zomeropstelling 1983 - Play Van Abbe is onderdeel van: Play Van Abbe - Deel 1

Van Abbemuseum
Bilderdijklaan 10
5611 NH Eindhoven
Nederland
T: +31 40 238 1000
info@vanabbemuseum.nl


Disclaimer & Colofon

Openingstijden: di t/m zo van 11:00 tot 17:00 uur
Iedere eerste donderdagavond van de maand tot 21:00 uur geopend.
Vanaf 17:00 uur is het museum dan gratis te bezoeken.

 

 

Het Van Abbemuseum wordt onder andere ondersteund door: