collectie

Beschrijving

Het werk 'Models' van de uit Zuid-Afrika afkomstige kunstenaar Marlene Dumas bestaat uit honderd tekeningen van vrouwenhoofden die in vier rijen boven elkaar aan de muur hangen. Ze zijn gemaakt met gewassen inkt. Hier en daar zijn de ogen met pastelkrijt ingekleurd. In sommige tekeningen zijn vrouwenportretten van kunstenaars uit het verleden te herkennen zoals van o.a. Rembrandt, Vermeer en Cranach. Andere zijn gemaakt naar foto's van bekende personen waaronder Anita Ekberg, Paloma Picasso, Yoko Ono en Brigitte Bardot; weer andere naar afbeeldingen van fotomodellen. Er is één uitzondering tussen de vrouwenhoofden: de kop van een slang.

Marlene Dumas geeft in 'Models' vrouwen uit verschillende tijden en van verschillende rassen weer. Wat ze gemeen hebben, is dat ze allemaal al eens model geweest zijn voordat Dumas ze afbeeldt. Zij maakt haar modellen naar reproducties. Het woord 'model' heeft verschillende betekenissen. Het is het uitgangspunt waarnaar een kunstenaar werkt. Maar het is ook een ideaalbeeld. In 'Models' vallen deze betekenissen samen. In de oorspronkelijke portretten voldoet de weergave van de persoon aan het schoonheidsideaal van de maker. Dit ideaal is in sterke mate bepaald door de tijd en cultuur waarin men leeft. Bij Dumas gaat het niet om de afgebeelde personen als individu, maar om het beeld dat er door de tijd van vrouwen gegeven is. Met de slangenkop verwijst Dumas naar de vrouw als symbool voor verleiding. De ingekleurde ogen geven de portretten iets duivels. Ook dit verwijst naar het thema verleiding. Dumas' tekeningen zijn niet mooi in de zin van verfijnd, bedoeld om te behagen. In dit opzicht staat haar wijze van afbeelden haaks op haar onderwerp en haar thematiek. Ze is niet geïnteresseerd in uiterlijke, oppervlakkige schoonheid. Het gaat haar om de betekenis van een beeld.

Tijdens haar studietijd in Zuid-Afrika heeft Marlene Dumas grote moeite met modeltekenen omdat daar alleen aandacht wordt besteed aan de uiterlijke vorm. Wanneer zij nu personen schildert of tekent, werkt ze niet naar levende modellen, maar naar foto's. Daarbij gaat het niet om de persoonlijkheid van de geportretteerde, maar om algemeen menselijke gevoelens als angst, heimwee, kwetsbaarheid, erotiek, schuld en onschuld.

Queer perspectief



Wat is een ‘voorbeeld’ van vrouwelijkheid: wat zijn de kenmerken waarmee we al deze vrouwen kunnen omvatten? Gaat de individualiteit verloren van iedere vrouw in deze verzameling 'modellen', of komt er uit zo'n clustering iets fundamenteels naar voren?

Hoe kijk ik naar iets dat reeds beschouwd wordt? Hoe is deze gevarieerdheid op te vatten? In de blik van het enige niet-menselijke model in deze verzameling ligt misschien de oplossing ...

>Tags: cisgender, essentialisme, femme, blik, gender vs. sekse

Bevat deze pagina onjuiste informatie of foutief taalgebruik? We horen het graag.


Context

Dit onderdeel wordt voor u geblokkeerd omdat het tracking cookies bevat. Wilt u deze (en andere) content alsnog bekijken? Door hier op te klikken geeft u alsnog toestemming voor het plaatsen van tracking cookies.
Dit onderdeel wordt voor u geblokkeerd omdat het tracking cookies bevat. Wilt u deze (en andere) content alsnog bekijken? Door hier op te klikken geeft u alsnog toestemming voor het plaatsen van tracking cookies.
Dit onderdeel wordt voor u geblokkeerd omdat het externe cookies bevat. Wilt u deze (en andere) content alsnog bekijken? Door hier op te klikken geeft u alsnog toestemming voor het plaatsen van externe cookies.

Homepage