artikelen

Vrienden Van Abbemuseum

In de Salon: Karin van Pinxteren

over heimelijke verhalen, over kunstenaarschap, de vorm en inhoud van taal
06/10/2016

Steeds als weer een salonavond geprogrammeerd staat is er een gezonde spanning. Kan de gast van de avond het publiek boeien, zal de gast in staat zijn om staande meningen en opvattingen een nieuwe dimensie te geven? Zal de gast in staat zijn om het vaststaande beeld dat in ons gevormd is te laten kantelen? Want, de salonavonden willen net als het museum beleid van het Van Abbemuseum, een motor zijn van nieuwe inzichten. Daarom is het  niet altijd gemakkelijk om gasten te vinden die aan deze moeilijke voorwaarde kunnen voldoen.

Maar er zijn van die avonden …

Karin van Pinxteren, ClassifiedKarin van Pinxteren, Classified

Laten we beginnen met waarmee Karin ook begon. Een film. De ruimte is een grote lege arena, een gashouder? Een koele en koude ongenaakbare plek die de kleine gebeurtenis het aura meegeeft van kwetsbaarheid. Een vrouw en een meisje. De kleding van beiden is identiek en voorspelt dienstbaarheid en zakelijkheid. Het kleine meisje is de voorgeprogrammeerde kindversie van de volwassen vrouw. Beiden dragen een kruisvormige tas en beiden worden geflankeerd door zwaailichten. Ze lopen naar het centrale punt in de ruimte en trekken ieder op de beurt tissues uit de kruisvormige doos en werpen ze op de grond. Dat is alles. Meer is er niet. De kijker kan zelf invullen wat er gebeurt en zelf een betekenis formuleren. Het kruis dat als een wapen gedragen wordt kan dat de zorgeloosheid van de situatie teniet doen? Is er imitatie? Zijn er emoties? Kan de kijker zijn eigen emoties overdragen? De gebeurtenis is een matrix. De kunstenares geeft de kijker de eer om die zelf in te vullen en betekenis te geven. De titel? Classified.

Zo begon de avond.

Karin van Pinxteren, I confess, 2011-2012Karin van Pinxteren, I confess, 2011-2012

Vanavond lukt het de gast om de bezoeker een bijzondere kunstervaring te laten ondergaan. Een avond waarin de kunstenares, Karin van Pinxteren, beeld, inhoud, emotie en taal laat samensmelten. Over haar werk I Confess uit 2011/12 zegt ze dat de worsteling om kunstenaar te zijn voor haar van belang is. Ontsnappen telt niet meer. Als je kunstenaar bent zoals zij, met haar ideeën, emoties en motivatie, is het kunstenaarschap als een levende stroming in je bloed. Het werk I Confess wil een tip van de sluier van haar kunstenaarschap optillen. Ze maakt gebruik van een sokkel, de sokkel als symbool waarop de kunstenaar zijn of haar werk presenteert. Maar dit podium wil zij niet, ze wil dat haar werk niet vanaf een voorgeprogrammeerde hoogte op de toeschouwer neerkijkt en afstand dicteert. Vandaar dat zij de sokkel eerst draagt en daarna scheef tegen de muur plaatst, alsof het werk er vanaf kan glijden. Ze zegt zelf dat ze haar kunstenaarschap als een last draagt, kijkend naar haar eigen werk dat ze 'Logo' noemt. 'Het is allemaal uit mijzelf ontsproten, verbaast sta ik vastgenageld aan de grond en bezie de wereld die ikzelf gecreëerd heb.'

Karin van Pinxteren, vriendensalon, Van Abbemuseum

Karin gebruikt taal als bindmiddel voor haar kunst. Taal kan de nuance van haar gedachten geconcentreerd weergeven. Taal kan voor haar beelden scheppen die ze daarna twee- of driedimensionaal vorm kan geven. Taal kan voor haar ook geschonken worden door de ander. De schrijver Kurt Tucholsky is een drijvende kracht. 

Maar ook het minieme van de geschreven taal, de punt, opent nieuwe zienswijzen. Het beeld van de punt is meer dan het slot van een gedachte. Als beeld in een boek kan de punt een metafoor voor verandering, voor evolutie zijn. De punt kan een fantoomteken zijn, een pupil, een richting van waaruit je naar de wereld kijkt. In een geschrift wordt telkenmale de inhoud en vorm van de ruimte die door het woord is geschapen, gescheiden en begrijpelijk gemaakt door punten achter de zinnen. Paper is as cosmic as the universe. 'Er zijn waarschijnlijk tot nu toe al meer punten gezet door mensen dan er sterren zijn in het universum.'

Karin van Pinxteren, Paper is as cosmic as the universeKarin van Pinxteren, Paper is as cosmic as the universe

Niet alles kan hier verteld worden. De beelden en de inhoud van de avond is te veelomvattend. Hooguit kan ik hier in enkele woorden proberen de sfeer te schetsen van dat wat wij meemaakten. Maar één installatie mag niet vergeten worden. Karin eindigt daar de avond mee en liet ons in stilte achter. La Chambre de Cathérine. Hier komen huis, privacy en heimelijkheid bijeen. In een bouwwerk toont Cathérine haar ruimte, maar er blijkt nog een ruimte te zijn. U kijkt door een ellipsvormige opening en wordt zelf van binnenuit gezien ingelijst en u bent een tijdelijke foto aan haar wand. Cathérine vertelt over haar geheim, het verdwenen been van haar overleden man. Een been dat niet zichtbaar wordt. We moeten haar geloven, hoewel ze nooit overtuigend is. Opnieuw is hier weer de opening van de eigen reflectie van de kijker, de ontmoeting met het beeld dat een verhaal in zich heeft dat ook ons eigen verhaal kan worden.

Karin van Pinxteren, La chambre de Catherine, 2016Karin van Pinxteren, La chambre de Catherine, 2016

Zijn de verhalen die Karin vertelt ook niet onze eigen heimelijke verhalen? Zijn dit de verhalen die soms onverwacht tijdens momenten van indolentie in ons brein opduiken?

Soms?

Piet van Bragt

 

Het is interessant om de website van Karin van Pinxteren te bezoeken. De website geeft extra informatie over haar werk. 

Na afloop van de avond presenteerde zij twee poëziebundels: Traagschuim en Sofa Journal. Beide bundels laten gedichten van haar zien en bevatten elk een zeefdruk. Verdere informatie vindt u op haar website.

Wat nog interessant is, is de link met het werk Proun P23 van El Lissitzky dat Karin zag in 1991 in het museum en een kanteling in haar denken teweeg bracht.

https://nachtportierblog.wordpress.com/2013/07/20/gondeldood/