In de Salon: Kim Sluijter en Toos Nijssen
Vrienden Van Abbemuseum

In de Salon: Kim Sluijter en Toos Nijssen

De Collectie op Reis
23/10/2018

Het is een goede gewoonte geworden om elk jaar enkele leden van de medewerkers van het museum te laten vertellen over de achtergronden van het museumwerk. Kim Sluijter en Toos Nijssen hebben beiden de taak om delen van de collectie bij uitlening de juiste verzorging te bieden.  Dat lijkt eenvoudig, maar zoals de meeste zaken die eenvoudig lijken, komt er in de praktijk meer bij kijken dan de gemiddelde museumbezoeker kan bevroeden.

Kim heeft in dit opzicht een specifieke taak. Als registrar verzorgt zij vanuit het museum een groot aantal taken die te maken hebben met aanvragen van kunstwerken door andere musea. Men mag het de administratieve kant van het takenpakket noemen. Zij is op de hoogte als er iets met de collectie gebeurt.

Toos daarentegen, is verantwoordelijk voor de praktische kant van de uitlening. Zij is medewerkster van de afdeling Behoud en Beheer Haar opdracht is om alles wat praktisch met het kunstwerk te maken heeft te begeleiden. Dat houdt in dat zij ook verantwoordelijkheden draagt voor restauratie, fotograferen en, conserveren. Daarnaast begeleidt zij het uit te lenen kunstwerk naar de bestemming in binnen en buitenland en controleert alle praktische zaken die daarbij  aan de orde komen.

Als er een vraag voor een kunstwerk van een ander museum binnen komt, dan belandt deze aanvraag bij Kim. Zij maakt een checklist waarin data, welk werk, locatie van tentoonstelling, tijdsduur, faciliteitenrapport en andere informatie verwerkt wordt. Zij onderneemt gesprekken met het team dat de collectie beheert om de mogelijkheden van de uitleen te beoordelen. Als men akkoord kan gaan stelt zij een contract op en een conditierapport. Tevens wordt de financiële kant en de verzekering van de uitlening bekeken. 

Interessant is de praktijk van het reizen met kunst. Gaat de reis per vrachtwagen, vliegtuig of boot? Meestal reist men met de vrachtwagen. Vragen die zich dan voordoen zijn, waar zijn de overnachtingsplekken, is er een safe in het warehouse, is er extra beveiliging, kan men inpluggen om het klimaat op orde te houden? Kortom vragen genoeg. Het vervoer per vliegtuig vindt minder frequent  plaats, gezien het feit dat de douane niet mag controleren en dat veel kisten niet per luchtvracht mogen worden vervoerd, omdat ze niet voldoen aan de vliegregels. Per boot is nog interessanter. Welke haven, welke rederij, hoe is het klimaat aan boord, kan de vrachtwagen aan boord? Vervoer buiten de EU is zeker problematisch in verband met verplichte douanecontrole. En sinds de vijandelijkheden in Syrië is men bang dat kunsttransporten gebruikt worden voor vervoer van wapens.

Toos Nijssen reisde onlangs naar Rusland. Tijdens de Salonavond gaf ze daar een boeiende uiteenzetting over. Ze verhaalde over de praktische zaken die voor haar van belang zijn, zoals wat ze mee kan nemen. Mobiele telefoon, camera, lampje om het werk te bekijken, de conditiecheck, handschoenen, een meter om luchtvochtigheid te meten? Kortom, allemaal zeer praktische zaken. En om maar niet te zwijgen van het soms dagenlang verblijven in een vrachtwagen met twee chauffeurs op de voorbank die beiden geen woord Engels of Nederlands spreken en die een andere muzieksmaak etaleren!

Vooral in Rusland is het niet zo eenvoudig om te werken. Men hanteert daar andere normen en waarden. En men moet wachten, soms eindeloos wachten voordat er actie wordt ondernomen. En wat doe je dan? De stad in en rond kijken. Toos gebruikt deze momenten om foto's te maken. Ze is naast haar werk bij het museum ook kunstenares en dat ziet men aan het beeldmateriaal dat ze verzamelt.

De collectie op reis is complexer dan gedacht. Het is niet zomaar even een Lissitzky onder de arm nemen en een vliegticket kopen. Kunstwerken zijn waardevol, ze zijn getuige van een tijd en verdienen als cultureel erfgoed alle zorg die er bestaat. Daarom is het goed dat ook de buitenwacht kennis kan nemen van deze complexe materie. Iedere keer als men in een tentoonstelling op het titelkaartje leest dat het kunstwerk afkomstig is van een ander museum, dan is het goed te bedenken wat allemaal nodig was om dit kunstwerk in deze tentoonstelling zichtbaar te maken..

Meer informatie: