Programma

Roland Schimmel, The Innocent Body, 2014 (still). Courtesy the artist
tentoonstelling

Roland Schimmel - The Innocent Body

onderdeel van De collectie nu
21/12/2014 - 05/04/2015

kijken met je brein...

Vanaf 21 december is The Innocent Body van de Nederlandse kunstenaar Roland Schimmel te zien op de tweede verdieping van de nieuwbouw in de collectietentoonstelling De collectie nu. The Innocent Body gaat over kijken. Kijken doen we met onze ogen – maar vooral ook met ons brein. En onze hersenen laten ons niet enkel de dingen zien die objectief in de buitenwereld aanwezig zijn; zij produceren ook voortdurend subjectieve beelden. Een voorbeeld hiervan zijn nabeelden en halo’s, verschijnselen die spontaan in ons gezichtsvermogen ontstaan. In het werk van Roland Schimmel wordt de werking van deze processen, die in het dagelijks leven onder de drempel van de zichtbaarheid plaatsvinden, waarneembaar.

Opening

The Innocent Body wordt op de kortste dag van het jaar, 21 december, geopend met een toelichting van Roland Schimmel zelf in de leszaal van het museum, om 14:00 uur. Vanaf 14:30 is de tentoonstelling op zaal te bewonderen en vanaf 15:00 uur is er een borrel in het museumcafé Karel 1.

The Innocent Body belicht de verschillen en overeenkomsten tussen enerzijds het ongrijpbare karakter van natuurlijke nabeelden en anderzijds het virtuele karakter van digitale beelden waarmee wij in ons dagelijks leven voortdurend geconfronteerd worden. Biologie in relatie tot technologie; fysieke processen in relatie tot virtuele bemiddeling – het zijn belangrijke onderzoeksgebieden in dit project.

De ruimtes

Het project bestaat uit twee ruimtes en juist de aaneenschakeling van deze ruimtes zet de ervaring op scherp. Je komt eerst in een ruimte met natuurlijk licht in aanraking met een muurschildering van Roland Schimmel. Deze schildering manipuleert de onbewuste reflexen van de waarnemer; nabeelden lijken onophoudelijk tussen het oog en de muur te weerkaatsen. Hoewel er sprake is van manipulatie, is de beleving onmiddellijk en fysiek: het is een democratische ervaring, gelijk voor iedereen en tegelijk hoogst persoonlijk.

Via een lichtsluis kom je vervolgens in een verduisterde ruimte, mede ontwikkeld en vormgegeven door het studententeam van de TU/e. Hier worden de innerlijke processen van halo- en nabeeldwerking die in de eerste ruimte werden ervaren digitaal nagebootst via een projectie. Bovendien oefent de bezoeker onbewust invloed uit op deze projectie. Het is moeilijk om onderscheid te maken tussen wat voortkomt uit het eigen brein en wat uit de technologisch bemiddelde omgeving. De twee lijken op hallucinerende wijze onmerkbaar in elkaar over te vloeien en met elkaar te versmelten...

Het lichaam en de fysieke beleving spelen in The Innocent Body een belangrijke rol. Het ‘onschuldig’ uit de titel stamt af van het Latijnse innocens dat in de originele betekenis ‘onschadelijk’ betekent. Het verwijst naar een manier van kijken die onbevangen is, vertrouwend op de sensibiliteit en intelligentie van het lichaam op neurofysiologisch niveau: een 'innocent body' is een lichaam dat zijn omgeving geen schade toebrengt. In Schimmels werk vertegenwoordigt het oog, als een pars pro toto, het lichaam.

Samenwerking

Het onderzoeksproject The Innocent Body is een unieke samenwerking tussen het Van Abbemuseum, kunstenaar Roland Schimmel en een interdisciplinair team van studenten van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) onder leiding van universitair hoofddocent dr. ir. Kees van Overveld.

Mede mogelijk gemaakt door

Partners

Homepage