Programma

evenement

Symposium Multisensory museum

opening multi-zintuigelijke museumruimte
28/02/2019
11:00 - 17:00

Hoe zou het museum eruitzien als het vanuit alle zintuigen was ontworpen? Zou het onze perceptie op kunst veranderen? Hoe kunnen we onze museumruimtes inclusiever en toegankelijker maken?  Wat kunnen we leren van de expertise van mensen met een handicap in hoe zij ruimtes begrijpen? 

FEEL THE MUSEUM
In 2016 begon het Van Abbemuseum de museumruimte te onderzoeken en herdefiniëren vanuit een multi sensorisch en inclusief perspectief. We deden dit onderzoek samen met architecten Peter-Willem Vermeersch en Tomas Dirrix, de KU Leuven en in co-design met ervaringsdeskundigen met een visuele, auditieve of mobiele beperking. De ervaring van het kunstwerk werd aangevuld met bijdragen van o.a. blinde ontwerper Simon Dogger, geurexpert Caro Verbeek en Iscent.  

OPENINGSSYMPOSIUM
Op donderdag 28 februari openen we de experimentele multi-zintuiglijke museumruimte in het Van Abbemuseum en presenteren we de resultaten van het onderzoek tijdens een openingssymposium.
Let op: Het symposium is in het Engels

SPREKERS
- Architecten Peter-Willem Vermeersch en Tomas Dirrix  | 'A multi-sensory design appoach in architecture'.

Peter-Willem Vermeersch is postdoctoraal onderzoeker aan KU Leuven in de Research[x]Design groep, en ingenieur-architect bij (Full) Scale Architecten in Leuven. Hij behaalde zijn doctoraat in de Ingenieurswetenschappen: architectuur van KU Leuven. Zijn onderzoek richt zich op hoe de beleving van mensen met een handicap kan bijdragen tot het architecturaal ontwerpproces.

Tomas Dirrix is met zijn architectuurpraktijk Atelier Tomas Dirrix gevestigd in Rotterdam en werkt met de culturele en materiële noties van het bouwen. Het maken van organisatieprincipes, relaties en processen vormt de basis voor het ontwerpen van een mogelijk nieuwe en zintuigelijke architectuur. Hij is met lof afgestudeerd aan de Architectuur Master van de TUDelft, eerder studeerde hij architectuur in Mendrisio, Zwitserland en Ahmedabad, India.

- Architect Carlos Mourão uit Lissabon werd blind en specialiseerde zich in multi-zintuigelijke projecten en architecture | 'Museums in Invisibility: Towards inclusive and multisensory spaces'. 

The quality of invisibility in museum spaces is presented, involving architecture and exhibition design. Museums are places of advanced cultural interpretation, where inclusivity is a premise in a democratic society. However, paradoxically, often buildings’ and exhibitions’ designs promote people’s exclusion by absence of thinking in other sensory modalities beyond vision. All users are subjected to permanent or temporary absences of sight, as momentary lacks of visual attention. Therefore, if the quality of invisibility is considered, i.e., the integration of non-visual modalities, it will be possible to guarantee safety and multisensory spatial stimulus for blind, partially sighted and fully sighted people.

- Simon Dogger (1977) verloor zijn zicht tijdens zijn studie vormgeving, hervatte dit en studeerde af aan de Design Academy Eindhoven in 2017. Als ontwerper houdt hij zich bezig met het bevorderen van gelijkwaardigheid, verbinding en innovatie. | 'Onafhankelijke toegang: zijn innovaties de sleutel?'

Onze samenleving heeft maatschappelijk bewustzijn en welvaart nodig om inclusief te worden. Innovaties kunnen daarbij een grote aanvullende rol spelen. In een inclusief museum wijzen blinde bezoekers de weg. TIK-TIK is een indoor navigation app die van je telefoon een wichelroede maakt, om niet alleen de weg in het gebouw te kunnen vinden, maar ook tot de diepere betekenis van kunstwerken te kunnen komen. Het concept van TIK-TIK werd ontwikkeld door de blinde ontwerper Simon Dogger. Samen met hem willen we zijn innovatieve concept door ontwikkelen en verwezenlijken in de museale context van het Van Abbemuseum, om op die manier niet alleen het gebouw maar ook de tentoonstellingen en de collectie te ontsluiten voor individuele blinde bezoekers, maar ook te verrijken voor iedere bezoeker. Dit is een grote stap in de emancipatie van de 317.000 blinden en slechtzienden in Nederland. Zij krijgen hierdoor onafhankelijke toegang tot instellingen zoals musea, stations, vliegvelden en gemeentehuizen.

Caro Verbeek en Jorg Hempenius | 'Inhaling Art - Scent as a Tool to Enhance the Museum Experience'.

Musea - vooral die met moderne en hedendaagse kunst - zijn doorgaans steriele geurloze ruimtes, waar hoogstens de geur van lagen witte verf hangt. Maar dat is niet altijd zo geweest. De Surrealisten bijvoorbeeld experimenteerden met geuren in tentoonstellingsruimtes om zodoende op een directe, maar ook verrassende hun publiek aan te spreken. Ook tegenwoordig lijken steeds meer musea kunst via meerdere zintuigen te benaderen. Hoe kan geur gebruikt worden in de context van het museum en visuele kunst? Wat kunnen we leren van onze voorgangers? Hoor erover - maar vooral - ruik het tijdens deze lezing over geur als medium in het museum in het algemeen, en het Van Abbemuseum in het bijzonder.

Caro Verbeek (1980) is kunst- en zintuigenhistoricus met een specialisatie in tast en geur. Verbeek cureert daarnaast het maandelijkse geurcultuur-programma ‘Odorama’ bij Mediamatic en doceert aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten Den Haag de door haar opgezette cursus ‘The Other Senses’. Eerder was zij werkzaam in het Van Abbemuseum waar zij geuren ontwikkelde bij de collectie en werkte ze als curator en onderzoeker bij het Stedelijk Museum Amsterdam en het Rijksmuseum. Zij promoveert momenteel op de rol van geur tijdens de avant-garde (Vrije Universiteit Amsterdam) in samenwerking met het Rijksmuseum. 

Jorg Hempenius heeft vijftien jaar ervaring in de geurindustrie. Hij was voor het eerst geraakt door de impact van geur tijdens zijn werk al coach voor geestelijk gehandicapte kinderen. Als leider van een geurmarketing bureau creëert hij nu unieke, contextafhankelijke geuren voor bedrijven, individuen, universiteiten en culturele instellingen. Zijn creaties variëren van wild paard tot high-end geuren en voedselaroma’s, en zijn gebruikt om muziekstukken te illustreren of zijn geïmplementeerd in wetenschappelijk en academisch onderzoek.

 

Dit symposium wordt georganiseerd door STUDIO i - platform voor inclusieve cultuur. Een initiatief van het Van Abbemuseum en het Stedelijk Museum Amsterdam om kennis en ervaring op het gebied van inclusie, diversiteit en toegankelijkheid te verzamelen en te delen. 

Tickets

Donderdag 28 februari, 11:00-17:00 uur
€15,- inclusief lunch. Vol = vol. Klik deze link voor tickets.

PROGRAMMA

10.00 uur - Entree via museumcafé met koffie en thee
11.00 uur - Start programma in auditorium
13.00 uur - Lunch geïnspireerd door kunstwerk door Karel1 museumcafé 
14.00 uur - Programma deel 2
15.00 uur - Pauze met eetbaar kunstwerk door Pinkie Patisserie
15.30 uur - Programma deel 3 
16.30 uur - Borrel in museumcafé
17.30 uur - Einde

CONTEXT

The Multisensory Museum is een belangrijke stap in de ontwikkelingen naar een inclusief museum die het Van Abbemuseum sinds 2014 heeft ingezet met het Special Guests programma. Met dit programma wilden we het museum toegankelijk maken voor bezoekers met een visuele, auditieve, mobiele of mentale beperking. O.a. samen met blinde en slechtziende bezoekers werden speciale multi-zintuigelijke rondleidingen en tools ontwikkeld. In 2016 maakten we een tentoonstelling met blinde en slechtziende kunstenaars waar deze kunstenaars zelf de rondleidingen verzorgden, we lanceerden de jaarlijkse RAAK Stimuleringsprijs ism het Oogfonds en Dedicon om andere musea te stimuleren hun collecties toegankelijker te maken voor mensen met een visuele beperking, en deelden we onze kennis en ervaring wereldwijd met andere musea via trainingen, advies en presentaties. We startten in 2016 samen met de KULeuven, twee architecten en ervaringsdeskundigen een onderzoek naar het multi-zintuigelijke museum. Hiermee onderzochten we de mogelijkheid om niet alleen onze programma's en bemiddeling toegankelijker en inclusiever te maken, maar ook hoe we het gebouw opnieuw kunnen benaderen vanuit een zintuigelijk perspectief en wat we daarbij kunnen leren van de expertise van mensen met een handicap. 


Symposium Multisensory museum is onderdeel van:

Mede mogelijk gemaakt door

Homepage