Museum als Zonnewijzer

Wat als een museum zou werken als een zonnewijzer? Niet alleen door de tijd aan te geven, maar ook door ons te helpen begrijpen wat onze plek is in de wereld. Museum as Sundial is door directeur Defne Ayas ontwikkeld als een oefening in opnieuw richting vinden. Het project brengt hedendaagse kunst, design, archeologie en spel samen met collectieve manieren van leren en leven.

Dit najaar presenteert het Van Abbemuseum Museum as Sundial, dat opent tijdens Dutch Design Week. Het project benadert de zonnewijzer als eeuwenoude technologie en als hedendaags ontwerpprincipe: een manier om onze lichamen, onze gebouwen en onze communities te verbinden met de beweging van de zon, de grond onder onze voeten en de wereld buiten de muren van het museum.

Een museum gericht op de zon

Toen het Van Abbemuseum negentig jaar geleden werd ontworpen, was het gebouw op de zon gericht. De architectuur was afgestemd op de cycli van licht en schaduw. Door verbouwingen en veranderend gebruik zijn sporen daarvan in de loop der jaren uit het zicht verdwenen. Museum as Sundial brengt deze oorspronkelijke relatie met de zon opnieuw naar voren en stelt een actuele vraag: hoe kan een museum ons helpen richting te vinden in een tijd van grote sociale, technologische en ecologische veranderingen?

Nieuwe manieren om ons te oriënteren

“Een zonnewijzer brengt hemel en aarde samen. Museum as Sundial vraagt hoe onze voorouders hun plek begrepen in relatie tot de zon, de grond en elkaar. De architectuur van ons gebouw inspireert ons om te vragen wat dit vandaag kan betekenen voor een museum in Eindhoven. Hoe kunnen we nieuwe manieren vinden om ons te oriënteren in het komende decennium? Samen met een groep kunstenaars en ontwerpers keren we terug naar een van de oudste hulpmiddelen van de mens om richting te vinden: de zon. De zon geeft niet alleen tijd en richting aan. Ze is ook een kracht die het hemelse en aardse met elkaar verbindt.”— Defne Ayas, Director, Van Abbemuseum

Het museum als zonnewijzer

Van eeuwenoude monumenten zoals Göbekli Tepe, Tiel en Stonehenge tot hedendaagse architectuur en stedenbouw: de zon helpt samenlevingen al eeuwenlang om hun positie in tijd en ruimte te bepalen. In het Van Abbemuseum wordt het gebouw zelf een zonnewijzer. De centrale museumzaal fungeert als oriëntatiepunt. Van daaruit strekken de omliggende zalen zich als vectoren naar buiten uit en verbinden ze kunstwerken en ideeën met locaties in Eindhoven en ver daarbuiten.

Kunstenaars, ontwerpers en collecties

Deelnemende kunstenaars en ontwerpers zijn Ana María Millán, ADEZIV Network, EDHV, Kiki & Joost, Adele Dipasquale, Gala Porras-Kim, Michael Portnoy, Paul Panhuysen, Ayumi Paul, Ei Arakawa-Nash en John Körmeling. Het archief- en collectiemateriaal omvat werken uit de Rhoda Kellogg International Child Art Collection, ABC-boeken van kunstenaars, het Nationaal Archief van Brabantse Volksliederen en mandalatekeningen van Anne Frank, in bruikleen van Anne Frank Huis. Het ruimtelijk ontwerp is van Studio Diogo Passarinho, met een grafische interventie van Studio Remco van Bladel.