Verlangen naar alles wat anders is

De omvangrijke tentoonstelling opende voor het publiek op zaterdag 31 januari 2026 om 12.00 uur, met een programma vol premières en performances. Geluid, narratieven en beweging komen samen in de Klankkast.

Beweging

‘Laat je horen’ is de onderliggende bemoediging van Positions #9 – Make Some Noise: Desire. Stage. Change. Twaalf internationale kunstenaars en collectieven komen samen in een krachtige mix van solopresentaties, performances en andere ontmoetingen. Hun werk omvat choreografie, geluidswerk, theater, sculptuur, cinema en AI-gedreven compositie. Elke kunstenaar onderzoekt op een eigen manier hoe lichamen, materialen en technologieën veranderen, en hoe zij met elkaar resoneren. Met beweging als rode draad nodigt Make Some Noise: Desire. Stage. Change. bezoekers uit om in beweging te komen, te luisteren en te verlangen hoe het anders kan.

De tentoonstelling opende op 31 januari om 12.00 uur. Hoogtepunten waren onder andere Felisha Carénage’s openingsperformance Dreamer/Goner 2026, Göksu Kunak’s nieuwe performance Spillage en de Nederlandse première van Adam Russell-Jones’ dansperformance Release The Hounds. De voorstelling verkent hoe het voelt om de laatste danser op de dansvloer te zijn. De performance is een ode aan de danser uit de arbeidsklasse en terwijl hij door de ruimte beweegt doemt een vraag op: danst hij voor plezier, of voor betaling?

“Door beweging te versterken, verschuift Positions #9 ons perspectief naar ons vermogen om een andere werkelijkheid te verbeelden en te bouwen, om anders te zijn. Laat je horen: een aanmoediging aan kunstenaars, deelnemers en publiek om aanwezig te zijn, mee te doen en verandering in gang te zetten. Beweging als, sociaal en kosmologisch; het podium als museaal, theatraal en aards.” – senior curator Zippora Elders

Podium

Positions #9 brengt verschillende kunstenaars samen, verbonden door thema’s als aandachtigheid, aanmoediging en verlangen. De tentoonstelling ontvouwt zich over tien grote zalen en roept een sfeer op die balanceert tussen spotlight en backstage. De opstelling biedt een choreografie waarin bezoekers hun eigen positie kunnen innemen, begeleid door de stemmen, posities en standpunten van de kunstenaars en hun relaties. De tentoonstelling biedt verschillende ingangen en routes.

Tijdens de openingsceremonie stelt Felisha Carénage het museum open onder de zwarte vleugels van een gemaskerde, goddelijke steltenloper, terwijl ze in het museum carnavaleske scènes presenteert vol spel en gevaar, rouw en wenselijkheid.

Nieuw onderzoek van Göksu Kunak brengt Spillage, een openingsperformance en installatie die het idee van een crash verkent; waar duidelijk iets mis is, maar wat ook verborgen blijft en langzaam richting psychose beweegt.

In een zaal die zowel de eerste als laatste ontmoeting in de tentoonstelling kan zijn, gebruikt Simon Fujiwara fantasie en storytelling om het hedendaagse verlangen naar een gevoel van identiteit, verbinding en authenticiteit te verkennen.

Calla Henkel en Max Pitegoff brengen de verstilde sfeer van hun community theater New Theater Hollywood uit Los Angeles — een eigengereide stad in een regio die klimatologisch en politiek grote veranderingen ondergaat — naar Eindhoven, met de Europese première van nieuw werk.

Een monumentale centrale sculptuur van Jack O’Brien, bestaande uit twee hangende piano’s verstrengeld in een uitgestelde beweging, refereert aan de spanning tussen vastzitten en ergens uitbreken.

Met ruimtelijke, theatrale schilderijen reflecteert Matthew Lutz-Kinoy op historische en hedendaagse posities van dans en verlangen.

In een verduisterde ruimte verbindt Miloš Trakilović de dreiging van oorlog met een algoritmisch gegenereerd ‘liefdeslied’, opgebouwd uit popmuziekfragmenten van kort voor de oorlog in Joegoslavië. Het werk resoneert met actuele geopolitieke dreigingen.

Via een choreografische praktijk waarin beperking zowel verplichtend als bevrijdend kan zijn, ontstaat in SERAFINE1369’s audiovisuele installatie ruimte voor meerduidige interpretaties.

Tori Wrånes maakt de tegenpolen van kat en hond tot een ontroerende metafoor voor de (on)mogelijkheid van nabijheid.

Bij de originele ingang van het gebouw vervangen General Idea’s spiegelende jaloezieën – (die sinds hun tentoonstelling in 1985 onderdeel zijn van de collectie van het Van Abbemuseum) – de grens tussen binnen en buiten, museum en straat.

In de zaal die het begin, het einde en een pauze kan zijn, transformeert Selma Selman haar persoonlijke verlangen tot een monumentaal gebaar dat spreekt van hoop, ontsnapping en het verlangen naar een ander bestaan.

“Te midden van wijdverspreide onzekerheid en een snel veranderende leefomgeving, kampen veel mensen met zorgen of zelfs verlammende gevoelens. Met hun suggestieve, poëtische en intellectueel speelse werken, inspireren deze kunstenaars om weer diepgaand contact te maken: te verlangen, te luisteren, alternatieve scenario’s te verbeelden en het podium te nemen. We willen letterlijk en figuurlijk (in) beweging brengen, laten zien hoe kunst en creatief plezier het kloppend hart vormen in een wereld die het nog altijd waard is om je voor te laten horen.” — Z. E.

Gedurfd geluid

Eén van de museumzalen wordt getransformeerd tot een dynamische Klankkast. Hier onderzoeken kunstenaars hoe geluid verhalen kan dragen. Bezoekers worden vergezeld door begeesterde doeken van Felisha Carénage en een mixtape met Molukse noisemakers en geluiden uit gemeenschappen van Finn Maätita en Jerrold Saija, in samenwerking met Shakuru Tajiri en Josse Vessies. Dit gebeurt in het jaar dat in het teken staat van 75 jaar Molukse diaspora in Nederland. Samen leggen zij verbindingen tussen water en wind, echo en belichaming. Gedurende de tentoonstelling groeit deze museumzaal uit tot een ruimte voor experiment en samenkomst: een museale club waar dj’s, zangers, (gekozen) families, studenten en andere bezoekers de thema’s van de tentoonstelling verder tot leven brengen.

“Positions #9 voedt optimisme door generaties samen te brengen en jongeren uit te nodigen als onderdeel van een groter geheel. Hoop en energie ontstaan door het delen van perspectieven: samen door tijd en ruimte bewegen, het momentum met aandacht ervaren en de actualiteit van verandering voelen. Als tegengif tegen somberte en machteloosheid richt kunst onze focus op wat bindt. Onze individuele en collectieve verlangens, creativiteit, manifestatie en aanwezigheid.” — Z. E.

Over Positions

Sinds 2014 biedt de Positions-reeks van het Van Abbemuseum ruimte aan opkomende en mid-career kunstenaars en collectieven via meerdere solopresentaties. Eerdere edities toonden presentaties van o.a. Mounira Al Solh, Anna Boghiguian, Nolan Oswald Dennis, Bouchra Khalili, Naeem Mohaiemen en Laure Prouvost.

De reeks benadrukt de stem van de kunstenaar en vormt een aanvulling op collectiepresentaties en solotentoonstellingen van het museum. Positions #9 is de laatste editie van de reeks. Meer dan twaalf eigenzinnige kunstenaarposities vullen de volledige oudbouw van het Van Abbemuseum.

Vertaald uit oorspronkelijk artikel voor e-flux (Positions #9—Make Some Noise: Desire. Stage. Change. - Announcements - e-flux). Ook een idee voor de Klankkast? Mail klankkast@vanabbemuseum.nl.